Z ODDZIAŁU GÓRNOŚLĄSKIEGO:

– zapraszamy na spotkanie LECH SZARANIEC – W NASZEJ PAMIĘCI / Wieczór wspomnień, które odbędzie się 16 kwietnia (czwartek) o godz. 18:00 w Muzeum Śląskim w Katowicach, ul. Dobrowolskiego 1 (Biblioteka).

– Miło nam poinformować, że Prof. dr hab. Ewa Chojecka została laureatką tegorocznej
Nagrody im. prof. Aleksandra Gieysztora. Kapituła Nagrody pod przewodnictwem prof. Jacka Purchli doceniła działalność Pani Profesor podkreślając, że jej zaangażowanie w ochronę dóbr kultury i ich popularyzację może przyczynić się do budowania społeczeństwa opartego na szacunku i otwartości oraz integracji środowisk reprezentujących odległe czasem perspektywy.
Gratulujemy!
– informujemy, że członkami Komisji Konserwatorskiej SHS zostali Ewelina Pokorska i ks. dr Leszek Makówka; Komisji Muzeów SHS Ewelina Krzeszowska.
– do grona naszych członków dołączyli dr Agata Cowan-Stronciwilk i dr hab. Jerzy Gorzelik. Serdecznie witamy i zapraszamy do współpracy!
– Zarząd tradycyjnie prosi o aktualizację danych osobowych (adres, telefon, e-mail) oraz dorobku naukowego, uzyskanych stopni naukowych, otrzymanych nagrodach i odznaczeniach.
– Apelujemy do wszystkich Koleżanek i Kolegów o zgłaszanie interesujących tematów do zreferowania na naszych zebraniach.

PROSIMY O REGULARNE OPŁACANIE SKŁADEK CZŁONKOWSKICH

pełna składka miesięczna wynosi: 15 zł. (za rok jest to 180 zł., emeryci 50% tj. 90 zł.) (w tym składka podstawowa – 10 zł.; Fundusz Pomocy Koleżeńskiej 5 zł.)

Numer konta bankowego naszego Oddziału SHS:  28 1750 0012 0000 0000 3873 7325

Wszystkich informacji o składkach udziela nasza Skarbnik – Koleżanka Barbara Klajmon  (tel. 602 223 772, e-mail:kopaninylewe@op.pl lub klajmon@muzeeumgpe-chorzow.pl). Aktualne hologramy do legitymacji są wydawane tylko tym członkom, którzy opłacają składki na bieżąco.

Z ZARZĄDU GŁÓWNEGO:

Stolice i Stołeczności LXXIV Ogólnopolska Sesja Stowarzyszenia Historyków Sztuki, Warszawa, 26–27 listopada 2026 r.

90-lecie pierwszej ogólnopolskiej konferencji zorganizowanej przez Stowarzyszenie Historyków Sztuki w czerwcu 1936 r. w Warszawie, stanowi doskonałą okazję do podjęcia dyskusji nad zagadnieniem stołeczności jako zjawiska historyczno-artystycznego od czasów antyku przez wczesnośredniowieczne sedes Regni principales aż po współczesność. Chcemy przyjrzeć się temu zjawisku i sposobom – tradycjom postrzegania stołeczności w perspektywie czasowej i geograficznej. Interesować nas będą ośrodki władzy i miejsca tożsamości budujące centra narodowe i regionalne. A zatem będą interesowały nas takie zagadnienia jak tworzenie się stołeczności i jej degradacja, elementy budujące stołeczność – podobieństwa i różnice, wpływ stołeczności na organizmy miejskie, ale też na najrozmaitsze formy artystyczne, które pojawiają się w takich ośrodkach. Pytać będziemy też o miejsca pamięci stołecznych ośrodków w kontekście patronatu władzy, ale też elitarności i egalitarności przestrzeni.

Oba tytułowe terminy – stolica i stołeczność – rozumiemy nie tylko w odniesieniu do  centrum władzy, czy państwowości, lecz także ośrodków tożsamości regionalnej (np. Katowice w II RP jako stolica województwa śląskiego itp.), rodowej (np. stolice „państw” magnackich w zdecentralizowanej Rzeczpospolitej) i religijnej (miasta katedralne i ich atrybuty a siedziby biskupów). Poszczególne przypadki, będące przedmiotem proponowanych wystąpień, winny wykraczać poza zamknięte studia, a poprzez ulokowanie w szerszym kontekście stanowić asumpt do refleksji nad naturą procesów związanych z tkanką miejską i krajobrazem kulturowym (np. stolice średniowiecznej Polski na tle stolic księstw i królestw w Europie Środkowej). Chodzi zatem o refleksję nad znajdującymi odbicie w procesach artystycznych aspiracjami określonych wspólnot, budujących swoją tożsamość za pomocą określonych, zmieniających się w czasie, funkcji i form (np. kreowanie stołeczności Warszawy za Wazów, królów-rodaków i Wettynów; atrybuty stołeczności Krakowa i Warszawy po 1596 r.). Jedynie w pewnych okolicznościach i na etapach historii związane były one z kontekstem państwa narodowego, a mogły dotyczyć również wspólnot etnicznych czy rodowych, dotyczących dynastii lub regionu. Chodzi wreszcie o refleksję nad związkiem stołeczności z pojęciami takimi jak pamięć przeszłości i symboliczne znaki identyfikacji narodowej/rodowej/innej (?) oraz modernizacja, czyli otwarcie ku przyszłości. Nasuwa się pytanie o ich wzajemną relację – kolidują czy się wzmacniają, a może są w równym stopniu koniecznymi cechami ośrodków aspirujących do pełnienia roli stolic (np. Łódź jako niedoszła stolica Polski po 1945 r.). Ciekawa jest tu kwestia urbanistyki i procesów miastotwórczych, a także zagadnienia związane z utratą stołeczności (np. casus Krakowa i nostalgiczna wizja przeszłości; pojęcie stolic polskich w dobie zaborów).

Chcemy więc, aby sesja o stolicach i stołecznościach stanowiła poszerzenie rozważań o nowe perspektywy badawcze i niewykorzystane dotąd sposoby widzenia. Celem jest więc szeroka analiza zjawiska stołeczności kulturowego, religijnego i politycznego w kontekście sztuki dawnej jak i współczesnej. Zgłoszenia na sesję prosimy wysłać do 30 czerwca na adres: sesjaogolnopolska@shs.pl

Zgłoszenie powinno zawierać: imię i nazwisko, stopień/tytuł naukowy, afiliację, dane adresowe (e-mail, adres korespondencyjny); temat wystąpienia oraz abstrakt (maksymalnie 1800 znaków), na którego wygłoszenie przewidziane jest 20 minut. Lista referatów wyłonionych w trybie konkursowym zostanie ogłoszona do 30 września.

Rada Naukowa
prof. dr hab. Anna Sylwia Czyż
prof. dr hab. Jarosław Jarzewicz
prof. dr hab. Małgorzata Omilanowska
prof. dr hab. Jakub Sito
prof. dr hab. Marek Walczak
prof. IS PAN Anna Kostrzyńska-Miłosz
dr Katarzyna Nowakowska-Sito

                                                                                              *

Na świąteczny czas życzymy
pokoju, zdrowia, radości oraz wielu chwil zachwytu nad codziennością! 

Za Zarząd:
Dr Patryk Oczko                                                                                                                       Dr Aneta Borowik
Prezes Oddziału                                                                                                                        Sekretarz Oddziału