23 marca, 2026 in TORUŃ

Czwartek Historyka Sztuki w Toruniu

Szanowni Państwo!

Jest na niezmiernie miło zaprosić Państwa na kolejne spotkanie z cyklu Czwartek Historyka Sztuki 26 marca b.r. do Sali Kinowej Muzeum Okręgowego w Toruniu na godz. 17. Tym razem swój referat zaprezentuje konserwator Marcin Kozarzewski, absolwent kierunku Konserwacja malarstwa i rzeźby polichromowanej na UMK, obecnie wykładowca na Wydziale Konserwacji Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. 

Temat wystąpienia to: Kolor jako budulec.Barokowa metamorfoza kościoła i klasztoru kanoników regularnych w Żaganiu i problematyka przywracania XVIII-wiecznej dyspozycji kolorystycznej wnętrz

W imieniu Zarządu Oddziału Toruńskiego Stowarzyszenia Historyków Sztuki
Alicja Saar-Kozłowska
Prezes

O swoich pracach tak pisze sam Autor

Po wielkim pożarze w 1730 roku gotycki kościół kanoników regularnych w Żaganiu przeszedł gruntowną barokizację, podporządkowaną spójnej koncepcji architektonicznej i kolorystycznej – dziełu mecenasów zakonnych i świeckich, architekta Marcina Frantza oraz jego współpracowników i kontynuatorów. Gotycka struktura murów, filarów i sklepień zniknęła pod tynkami i sztukateriami; powierzchnie architektoniczne pokryto wapiennymi farbami w subtelnych odcieniach szarości, różów i ugrów, imitujących szlachetne odmiany kamienia. Kolor – starannie dostrojony do naturalnej operacji słonecznej, nie zaś do sztucznego oświetlenia – był tu rzeczywistym budulcem przestrzeni, nie jej dekoracją. Białe, przejrzyste szklenie było warunkiem, bez którego cały zamysł kolorystyczny tracił rację bytu. Esencją konceptu Frantza pozostają jednak światło i iluzja światła: to one rozsadzają „gotycki gorset” i powołują do istnienia nową przestrzeń wnętrza. Formalnym zwornikiem tej idei są – zdaniem autora – iluzjonistycznie malowane okna i ich architektoniczne obramienia, dzieło Christiana Conrada Młodszego: malarska fikcja otworów okiennych wpuszczających światło tam, gdzie mur na to nie pozwala, dopełnia i zwielokrotnia efekt rzeczywistego oświetlenia. Artykulacja architektury i wyposażenia wnętrza za pomocą koloru, struktury i faktury powierzchni tworzyła spójny system, w którym każdy element – od profilowanych gzymsów po złocone detale snycerskie – uczestniczył w budowaniu iluzji kamiennego wnętrza. Iluzjonistycznie malowane kotary maskujące ostrołukowe wykroje ściany szczytowej, bogate wyposażenie rzeźbiarskie i malarskie oraz z rozmysłem zaplanowane złocenia tworzyły z architekturą nierozerwalną całość o wybitnie scenograficznym charakterze. 

Marcin Kozarzewski
Absolwent Wydziału Sztuk Pięknych UMK (konserwacja malarstwa i rzeźby polichromowanej, dyplom w 1980 r.). W latach 1980-1987 asystent i st. asystent w Zakładzie Konserwacji Malarstwa i Rzeźby Polichromowanej UMK w Toruniu. Od 1996 do dziś wykładowca na Wydziale Konserwacji Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Wykłada także na Studiach Podyplomowych na tej uczelni oraz na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej. Rzeczoznawca MKiDN.
Przedsiębiorca, założyciel firmy konserwatorskiej Monument Service. Kierował pracami konserwatorskimi m.in. na zamku w Malborku,  w katedrze Płockiej, na Cmentarzu Łyczakowskim i Katedrze Łacińskiej we Lwowie. Główne zainteresowania zawodowe kieruje na kompleksową konserwację historycznych wnętrz i powierzchni architektonicznych oraz projektowanie konserwatorskie.



Kliknij by zaakceptować naszą politykę prywatności .
Akceptuje