Szanowni Państwo,
w związku z chorobą dr Joanny Wacławek, odpowiedzialnej za przygotowanie komunikatu, przekazujemy informację wyłącznie na miesiąc marzec. Informacje dotyczące wydarzeń w  kwietniu prześlemy w późniejszym terminie. 

PROGRAM NA MARZEC

 5 marca (czwartek), godz. 16.00, Pałac Czapskich, Krakowskie Przedmieście 5, po wystawie Soft Power oprowadzi kuratorka, dr Elwira Sztetner

9 marca (poniedziałek), godz. 17.00, po Muzeum Domków dla Lalek, Gier i Zabawek  oprowadzi Dyrektor Muzeum, pani Aneta Popiel-Machnicka. ul. Podwale 15, Stare miasto, Pałac Bazylianów, wejście przez bramę z napisem „Fryderyk”. Prosimy o zarezerwowanie około półtorej godziny na oprowadzanie po Muzeum

12 marca (czwartek), godz. 14.00, Villa La Fleur, Konstancin-Jeziorna, ul. Szpitalna 14/16, po wystawie Biegas. Światy nierównoległe oprowadzi kurator, dr Paweł Drabarczyk vel Grabarczyk

13 marca (piątek), godz. 17.00, spotkanie Klubu Kostiumologii i Tkaniny Artystycznej, Kamienica Fukierowska SHS, Sala Konferencyjna, Warszawa (ul. Rynek St. Miasta 27,
I piętro), referat Kingi Kaptur, Nowożytne metalowe koronki klockowe z poznańskiego Ostrowa Tumskiego – archeologia, historia i analizy specjalistyczne

24 marca (wtorek), godz. 13.00, Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki, po wystawie Krystyna Wojtyna-Drouet. Ja dla siebie nie istnieję oprowadzi kurator, Jędrzej Zakrzewski

SINE FINE. GOTYK – POSTGOTYK – NEOGOTYK

Warszawa, 11–12 czerwca 2026
Sympozjum Ogólnopolskiej Sekcji Mediewistycznej przy O. Warszawskim SHS organizowane we współpracy z Instytutem Historii Sztuki i Dziedzictwa Kulturowego UMK
w Toruniu

Pamięci prof. Kingi Szczepkowskiej-Naliwajek w 20. rocznicę śmierci

Dyskusja nad „gotykiem” – jako stylem i pojęciem – była charakterystycznym elementem formowania się historii sztuki średniowiecza. Szła ręka w rękę z rodzącym się zainteresowaniem sztuką „czasów katedr” jako genius loci Europy na północ od Alp, i z narodzinami neostylu, który do historii przeszedł jako – nomen omen – neogotyk. Nie był to jednak pierwszy ani ostatni „revival” specyficznej estetyki i formy, jaką ostatecznie zwykło się określać mianem gotyckiej. Dzieje sztuki naznaczało bowiem długie trwanie tradycji średniowiecza, często niedostrzeganej, ale obecnej w różnych formach i w różnych regionach bądź to w duchu ciągłości, bądź – dogasania (reliktowości), ale też na zasadzie świadomego cytatu, źródła inspiracji, a nawet nawrotu. Styl gotycki jako dziedzictwo obecny jest i dziś na różnych płaszczyznach sztuk audiowizualnych i designu (od Lorien do Hogwartu).

Jako formuła stylowa, gotyk ma swą historię i swoje drugie, a może i trzecie życie. Co jednak znaczy ów termin po latach zmagań badawczych? Czy faktycznie istniał jako powszechnik – jako uniwersalny zbiór zjawisk ponadregionalnych? Jako termin akademicki, „gotyk” nacechowany jest nadzwyczajną pojemnością znaczeniową,
a ustalenie ram chronologii nazewnictwa dla sztuki europejskiego średniowiecza nie wyczerpuje sporu o pojęcia. W obrębie badań nad stylem wciąż próbujemy wyjść
z impasu, jaki wytworzyły gotyki „międzynarodowe”, „katedralne”, „ceglane” oraz ich regionalne wariacje; „gotyckie” cegły, oprawy ksiąg, moda… Przykłady można mnożyć, a pojęcie „gothic” zdaje się wędrować przez kulturę popularną w sposób niekontrolowany i swobodny.

Celem naszego spotkania ma być pogłębiona refleksja nad zjawiskiem gotyku i jego historycznego trwania, ale też – nad jego definicją, dookreśleniem i uporządkowaniem opisu jego przejawów. Zakres dyskusji obejmie:

• FENOMEN ARTYSTYCZNY: gotyk jako styl uniwersalny versus style regionalne; późny gotyk; postgotyk – między konserwatyzmem a kreacją; neogotyk – narodziny i znaczenie; gotyk a kreacja konserwatorska.
• SPÓR O POJĘCIA: gotyk i jego definicja w dyskursie akademickim; gotyk jako przedmiot studiów – koncepcje opisu i rozumienie zjawiska w kontekście dziejów sztuki.
• INSPIRACJE: gotyk we współczesnej kulturze wizualnej i masowej.

Oczekujemy propozycji 20-minutowych wystąpień odnoszących się do zarysowanego powyżej kwestionariusza badawczego. Abstrakty o objętości około 1 strony znormalizowanego maszynopisu prosimy przesyłać do końca kwietnia na adres Instytutu Historii Sztuki i Dziedzictwa Kulturowego UMK: dyrekcja_ihsidk@umk.pl

Sympozjum odbędzie się w siedzibie Stowarzyszenia Historyków Sztuki przy Rynku Starego Miasta w Warszawie. Organizatorzy nie pokrywają kosztów udziału
w konferencji.

Komitet naukowy:
prof. dr hab. Jakub Adamski (Instytut Historii Sztuki UW)
dr hab. Monika Jakubek-Raczkowska (Instytut Historii Sztuki i Dziedzictwa Kulturowego UMK)
Monika Janiszewska (OW SHS)
dr hab. Juliusz Raczkowski, prof. UMK (Wydział Sztuk Pięknych UMK w Toruniu)
prof. dr hab. Marek Walczak (Instytut Historii Sztuki UJ)

***

Zarząd O/W SHS uprzejmie prosi o aktualizowanie swoich danych osobowych i przesyłanie aktualnych adresów e-mailowych na adres biura O/W SHS: ow.shs@shs.pl

Przypominamy, że aktualna składka członkowska od 1 stycznia 2023 roku, wynosi:

regularna – 10 zł miesięcznie (+5 zł Fundusz Pomocy Koleżeńskiej – dobrowolnie) = 120/180 zł rocznie; ulgowa – 5 zł miesięcznie (+2,5 zł FPK – płatność dobrowolna) = 60/90 zł rocznie. Po dokonaniu wpłaty prosimy o przesłanie potwierdzenia na adres mailowy ow.shs@shs.

Numer rachunku bankowego O/W SHS: PKO BP 15 1020 1013 0000 0602 0206 6405.

 Za Zarząd
dr hab. Anna Kostrzyńska-Miłosz, prof. IS PAN
Prezes O/W SHS