Źródeł sarmatyzmu upatrywano w legendach historiograficznych wywodzących szlachtę polską od starożytnych Sarmatów. Samo zjawisko miało być wynikiem oddziaływania kultury Orientu. Jednak sarmatyzm nie wyrastał z fascynacji kulturą Wschodu, ale z kontestacji Zachodu. U schyłku XVI w. szlachta chciała wyrazić swoje przekonanie o doskonałości polskiego ustroju gwarantującego im wolność i przywileje. Poczucie odrębności wyraziło się orientalizacją ubiorów szlacheckich, które stały się znakiem tożsamości narodowej, co uwidaczniają źródła ikonograficzne.