KOMUNIKAT – listopad 2026 – OW – Stowarzyszenie Historyków Sztuki

Stowarzyszenie Historyków Sztuki Oddział Warszawski zaprasza na wydarzenia organizowane w listopadzie 2026.

I Ogólnopolska Konferencja Klubu Młodych Historyków Sztuki Stowarzyszenia Historyków Sztuki - „Granice, peryferia i społeczności sztuki”.

6 listopada 2026 (piątek), godz. 10.00 – 16.30

Konferencja będzie poświęcona zagadnieniu granic w sztuce oraz ich związkom z tożsamością indywidualną i grupową. Uczestnicy przyjrzą się twórczości powstającej poza głównymi ośrodkami artystycznymi, sztuce ludowej oraz działalności artystycznej mniejszości etnicznych i religijnych, a także społeczności i grup narażonych na wykluczenie. Poruszone zostaną również zagadnienia związane z migracją, perspektywą postkolonialną oraz sztuką na styku różnych kultur i tożsamości. Wśród omawianych tematów znajdą się zarówno dzieła sztuki dawnej i współczesnej, jak i rzemiosło artystyczne oraz mniej tradycyjne formy twórczości. Konferencja będzie okazją do refleksji nad tym, jak granice geograficzne, społeczne i kulturowe wpływają na powstawanie, postrzeganie i interpretowanie sztuki.

Miejsce: Kamienica Fukierowska SHS, Rynek Starego Miasta 27, Sala Kominkowa, I piętro.

12 listopada 2026 (środa), godz. 12.00
Oprowadzanie po wystawie „Józef Czapski – L’Humanité / Ludzkość”.

Wystawa „L’Humanité / Ludzkość” prezentuje rysunki i obrazy Józefa Czapskiego — malarza, pisarza i świadka najdramatyczniejszych wydarzeń XX wieku. Ekspozycja, wpisująca się w obchody Roku Józefa Czapskiego, obejmuje ponad pół wieku twórczości artysty ze zbiorów własnych MAW — od rysunków tuszem i ołówkiem po akwarele i obrazy olejne. Skupia się na człowieku i jego codzienności, ukazując emocje, relacje oraz różnorodne postaci w uważnych, pozbawionych idealizacji portretach.

Po wystawie oprowadzi Piotr Bernatowicz, kurator ekspozycji.

Miejsce: Muzeum Archidiecezji Warszawskiej, ul. Dziekania 1.

18 listopada 2026 (środa), godz. 17.30
Akademia Fukierowska – wykład „U źródeł sarmatyzmu. Narodziny nowej epoki w świetle ikonografii”

Źródeł sarmatyzmu upatrywano w legendach historiograficznych wywodzących szlachtę polską od starożytnych Sarmatów. Samo zjawisko miało być wynikiem oddziaływania kultury Orientu. Jednak sarmatyzm nie wyrastał z fascynacji kulturą Wschodu, ale z kontestacji Zachodu. U schyłku XVI w. szlachta chciała wyrazić swoje przekonanie o doskonałości polskiego ustroju gwarantującego im wolność i przywileje. Poczucie odrębności wyraziło się orientalizacją ubiorów szlacheckich, które stały się znakiem tożsamości narodowej, co uwidaczniają źródła ikonograficzne.

Wykład poprowadzi prof. Przemysław Mrozowski.

Miejsce: Kamienica Fukierowska SHS, Rynek Starego Miasta 27, Sala Kominkowa, I piętro.

19 listopada 2026 (czwartek), godz. 17.00
Promocja książki Zuzanny Guzel „Wierzę w ład, wprowadzam porządek – na kim po wojnie opierał się prof. Lorentz ratując polskie zabytki”.

Książka opisuje, jak przedwojenne idee ładu ukształtowane w WSM stały się inspiracją dla powojennego ratowania zabytków. To opowieść o ciągłości myśli, ochronie dziedzictwa i postaci człowieka, który podjął się ich ochrony, przywracając ład w świecie ruin.

Spotkanie poprowadzi prof. dr hab. Anna Kostrzyńska-Miłosz.

Miejsce: Kamienica Fukierowska SHS, Rynek Starego Miasta 27, Sala Kominkowa, I piętro.

LXXIV Ogólnopolska Sesja Stowarzyszenia Historyków Sztuki – STOLICE I STOŁECZNOŚCI

26 – 27 listopada (czwartek – piątek)

W 2026 roku przypada 90. rocznica pierwszej ogólnopolskiej konferencji zorganizowanej przez Stowarzyszenie Historyków Sztuki w Warszawie. To okazja, by ponownie podjąć refleksję nad fenomenem stolicy i stołeczności – od antyku i średniowiecza po współczesność.

Podczas sesji przyjrzymy się ośrodkom władzy i miejscom budującym tożsamość narodową, regionalną, rodową i religijną. Interesować nas będą procesy tworzenia i utraty stołeczności, jej wpływ na rozwój miast, architekturę i sztukę, a także związane z nią miejsca pamięci, symbole oraz sposoby reprezentowania władzy i wspólnoty.

Zapytamy m.in. o to, jakie cechy budują stołeczność, jak zmieniają się one w czasie oraz jak tradycja, pamięć przeszłości i modernizacja wpływają na miasta aspirujące do roli centrów.

Celem sesji jest spojrzenie na stołeczność z nowych perspektyw badawczych oraz szeroka analiza jej kulturowego, religijnego i politycznego wymiaru w sztuce dawnej i współczesnej.

Miejsce: Muzeum Warszawskiej Pragi, ul. Targowa 50/52.

30 listopada 2026, godz. 13.00
Oprowadzanie po wystawie „Bestiariusz”.

Wystawa opowiada o złożonych relacjach między ludźmi a zwierzętami oraz o ich miejscu w mitologii, religii, nauce, sztuce i codziennym życiu. Prezentuje zarówno dawne wyobrażenia o zwierzętach i fantastycznych stworzeniach, jak i rozwój naukowego poznania przyrody. Zgromadzone obrazy, rzeźby, ryciny, tkaniny i przedmioty użytkowe ukazują kulturowe, emocjonalne i praktyczne aspekty relacji człowieka ze światem zwierząt. Wystawa podejmuje również współczesne problemy, takie jak wymieranie gatunków, zmiany klimatyczne i przemiany w prawnym traktowaniu zwierząt.

Po wystawie oprowadzi: dr Grażyna Bastek i dr Przemysław Deles, kuratorzy ekspozycji.

Miejsce: Muzeum Narodowe w Warszawie, ul. Aleje Jerozolimskie.

KSIĘGARNIA SHS – KSIĄŻKA MIESIĄCA

Jaką rolę odegrało dziedzictwo antyku w rozwoju polskiej historii sztuki?

Listopadową propozycją jest publikacja „Polskie badania sztuki starożytnej”, będąca pokłosiem LXXII Ogólnopolskiej Sesji Stowarzyszenia Historyków Sztuki, zorganizowanej w 2024 roku z okazji 90-lecia SHS.

Tom przybliża wielowymiarowe związki sztuki polskiej z tradycją antyczną, łącząc perspektywy historii sztuki, archeologii i historii. Podejmuje zagadnienia recepcji antyku, dziejów badań nad sztuką starożytną oraz kolekcjonerstwa i muzealnictwa.

Tylko w listopadzie publikację kupicie Państwo 15% taniej!

Kod rabatowy: LISTOPAD15

Promocja obowiązuje do 1.11 do 30.11.

Link: https://ksiegarnia.shs.pl/ksiazki/polskie-badania-szt-star

_______________________________________

Zapraszamy do kontaktu w sprawach programowych i członkowskich Oddziału Warszawskiego: pon., śr., pt.: 9.00-14.30; wt., czw.: 11.00-17.30, tel. 22 831 37 33, e-mail: katarzyna.kozlowska@shs.pl i ow.shs@shs.pl.

W obliczu zbliżającego się końca roku 2026, prosimy o uregulowanie zaległości składkowych.

W przypadku dłuższych zaległości – prośba o kontakt z biurem O/W. Przypominamy, że od kilku lat obowiązują wyłącznie legitymacje w formie plastikowej karty (bez zdjęcia, karta numerowana), których ważność jest przedłużana za pomocą znaczka holograficznego na dany rok. Osoby, które nie odebrały swoich legitymacji, prosimy o kontakt z biurem.

Prosimy również o terminowe opłacanie składek członkowskich i przypominamy, iż od 1 stycznia 2023 roku obowiązujące składki wynoszą:

składka normalna: 15 zł/miesiąc (w tym 10 zł składki obowiązkowej oraz 5 zł dobrowolnej składki na Fundusz Pomocy Koleżeńskiej) – 180 zł/rok,
składka normalna: (10 zł/miesiąc – składka obowiązkowa) – 120 zł/rok,
składka ulgowa: 7,5 zł/miesiąc (w tym 5 zł składki obowiązkowej oraz 2,5 zł dobrowolnej składki na Fundusz Pomocy Koleżeńskiej) – 90 zł/rok,
składka ulgowa: (5 zł/miesiąc – składka obowiązkowa) – 60 zł/rok.

Składka ulgowa przysługuję osobą będącym na emeryturze.

Składki prosimy wpłacać na numer konta bankowego w Banku PKO BP: 15 1020 1013 0000 0602 0206 6405

Zarząd O/W SHS uprzejmie prosi o aktualizowanie swoich danych osobowych i przesyłanie aktualnych adresów e-mailowych na adres biura O/W SHS: ow.shs@shs.pl

Wszystkie informacje o wydarzeniach są dostępne na stronie www.shs.pl